Không chỉ được biết đến với hệ thống hang động kỳ vĩ, Phong Nha còn để lại dấu ấn trong lòng du khách nhờ những món ăn dân dã, mang đậm hương vị sông nước và núi rừng. Ẩm thực nơi đây mộc mạc và đậm đà khiến nhiều người nhớ mãi khi đặt chân đến Phong Nha.
1. Gà nướng chấm muối cheo
Gà nướng chấm muối cheo là một trong các món ăn đặc sản của núi rừng Phong Nha. Gà vườn sau khi được ướp gia vị vừa vặn sẽ được nướng chậm trên bếp than hồng, để lớp da vàng óng, giòn nhẹ, còn phần thịt bên trong vẫn mềm và ngọt. Khi dọn ra, gà được xé hoặc chặt miếng, bày trên mẹt tre mộc mạc, ăn kèm xôi lạc dẻo bùi, tạo nên sự cân bằng hài hòa giữa vị béo, mặn và ngọt tự nhiên.
Điểm làm nên “linh hồn” của món ăn chính là muối cheo – loại muối chấm dân dã nhưng đầy tinh tế, được giã tay từ lá chanh, ngò gai, gừng, hạt dổi, tiêu cùng chút đường và muối. Vị mặn vừa, cay nhẹ, thơm nồng khiến từng miếng gà trở nên đậm đà và khó quên hơn.
Gợi ý địa điểm thưởng thức gà nướng chấm muối cheo Phong Nha:
– Chày Lập Farmstay (Thôn Chày Lập, xã Phong Nha, Quảng Trị): Mẹt gà đặc sản tại đây thường gồm gà vườn nướng, thịt ba chỉ, trứng gà luộc, cá hẻn và các loại rau ăn kèm, giá 570.000 VNĐ. Nếu chỉ muốn ăn riêng gà nướng, nhà hàng cũng có món Gà nướng nguyên con ăn kèm xôi hấp và muối Cheo với giá 470.000 VNĐ cho bạn lựa chọn. Không gian rộng rãi, phù hợp cho cặp đôi, gia đình hoặc nhóm đông company trip đến Quảng Trị. Khu Farmstay nằm gần nhiều điểm tham quan du lịch Phong Nha nổi tiếng khác như sông Chày – hang Tối, Hava – Thung lũng Ngọc Bích, suối nước Moọc và động Thiên Đường, rất tiện kết hợp trong lịch trình.
– East Hill Phong Nha (Thôn Khương Hà 5, Phong Nha, Quảng Trị): East Hill có gà nướng nguyên con chấm muối cheo có giá khoảng 280.000 VNĐ. Quán nằm trên một ngọn đồi với không gian thoáng đãng, phù hợp cho cả khách đi đôi lẫn đoàn đông. Từ đây, du khách có thể phóng tầm mắt ngắm những dãy núi đá vôi trập trùng, làng quê uốn lượn bên bờ kênh và cánh đồng xanh mướt mỗi mùa lúa.
– Lèn Con Peak (Thôn Hà Lời, Phong Nha, Quảng Trị): Gà nướng nguyên con chấm muối cheo khoảng 300.000 VNĐ. Lèn Con Peak có nhiều bàn ngoài trời, không gian thoải mái, thích hợp cho nhóm bạn, gia đình hoặc khách đoàn, mang đến cảm giác gần gũi giữa thiên nhiên và núi đồi Phong Nha.
2. Đặc sản cháo canh Phong Nha
Cháo canh là một món ăn đặc sản quen thuộc và nổi tiếng ở Phong Nha, Quảng Trị. Dù mang tên “cháo”, món ăn này không đặc sánh như cháo thông thường mà có sợi bánh làm từ bột mì. Sợi bánh nhỏ, dài, trông khá giống bún nhưng có độ dai đặc trưng của bột mì. Nhờ cách làm này, sợi bánh khi nấu vẫn giữ được độ dai nhẹ, không bở, thấm nước dùng vừa đủ, tạo cảm giác tròn vị khi thưởng thức.
Cá lóc được làm sạch, luộc chín rồi gỡ lấy phần thịt, xào nhanh với hành phi và gia vị để dậy mùi. Phần xương cá không bỏ đi mà được ninh kỹ, cho ra nồi nước dùng trong, ngọt tự nhiên và thanh nhẹ. Khi chan ra tô, nước dùng ôm trọn sợi bánh và thịt cá, tạo nên món ăn giản dị nhưng ấm lòng. Có một số nơi không luộc cá mà lại chọn cách chiên cá riêng, miếng cá được chiên giòn và dậy mùi thơm ngon.
Cháo canh ở miền đất này cũng có cách thức ăn kèm rất riêng. Thay vì ăn cháo kèm quẩy như ở các miền khác, người địa phương thường dùng cùng ram giòn hoặc bánh mì nóng, thêm chút tiêu, hành lá, đủ để tạo nên một bữa ăn mộc mạc mà khó quên.
Gợi ý địa điểm thưởng thức cháo canh ở Phong Nha:
- Oxalis Home: Đường vào động Phong Nha, Bố Trạch, Quảng Trị. Không gian rộng rãi, vừa phục vụ lưu trú vừa có nhà hàng, phù hợp cho cặp đôi, gia đình và khách đoàn.
- Giá tham khảo: 50.000 VNĐ/tô.
3. Ốc núi (ốc lèn)
Nếu ghé Phong Nha vào mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9, bạn có thể được thưởng thức một món ăn rất đặc biệt của miền núi Phong Nha: ốc núi, hay người địa phương vẫn gọi là ốc lèn. Loài ốc này chỉ xuất hiện sau mưa, bò ra từ những hốc đá cheo leo dưới tán rừng già Phong Nha – Kẻ Bàng để tìm lá cây làm thức ăn.
Ốc lèn sống hoàn toàn trong môi trường tự nhiên, ăn các loại cây rừng và thảo dược nên thịt ốc sạch, thơm và có vị rất riêng. Món ốc này chẳng cần chế biến cầu kỳ, chỉ cần luộc hoặc hấp. Khi luộc hoặc hấp cùng sả, lá bưởi, lá chuối, mùi hương tỏa ra nhẹ nhàng, thoang thoảng mùi núi rừng. Cắn một miếng, bạn sẽ cảm nhận được độ giòn sần sật, vị béo dịu, dậy lên mùi thơm ngọt. Món ốc này càng trở nên đặc biệt khi được chấm cùng muối cheo – thứ muối đặc trưng của người dân nơi đây. Thứ gia vị dân dã này làm hương vị ốc thêm đậm đà. Ốc lèn khi nấu lên thơm lừng, có người lại thấy ốc có vị ngọt thanh pha chút đắng nhẹ, có người lại cảm nhận mùi thảo mộc thấm trong từng thớ thịt ốc.
Vì chỉ có theo mùa và số lượng ốc được nuôi không nhiều, ốc núi đá trở thành món “đặc sản gặp là nên thử”. Ngày nay, nhiều nhà hàng và homestay tại Phong Nha đã đưa món ăn này vào thực đơn. Nếu đến Phong Nha vào mùa ốc lèn, bạn có thể thưởng thức món ăn này tại quán Arem – một quán ốc lèn của người dân địa phương.
4. Cá trắm sông Son
Cá trắm sông Son là một trong những đặc sản quen thuộc của vùng Phong Nha – Kẻ Bàng, gắn liền với dòng sông Son hiền hòa chảy quanh vùng núi đá vôi. Loại cá này được nuôi trực tiếp trong môi trường nước tự nhiên, lớn lên nhờ rong rêu, cỏ dại và các loại lá từ ruộng vườn quanh làng, không sử dụng thức ăn công nghiệp. Nhờ đó, thịt cá trắm sông Son săn chắc, ngọt tự nhiên và giàu dinh dưỡng, trở thành nguyên liệu cho nhiều món ăn đặc trưng của ẩm thực Phong Nha như bún chả cá trắm, gỏi cá trắm, cá trắm nướng riềng mẻ hay cá trắm om măng chua.
Chả cá trắm là món ăn dễ khiến người ta nhớ ngay từ miếng đầu tiên. Lớp vỏ bên ngoài vàng ươm, hơi giòn, bên trong là phần chả dai nhẹ, ngọt thịt, đậm đà mùi cá sông tươi. Khi ăn cùng bún tươi và nộm rau sống, vị béo vừa của chả hòa quyện với vị thanh mát của rau, tạo cảm giác cân bằng và thơm ngon.
Gỏi cá trắm cũng là một món ăn gây thương nhớ tại nơi đây. Thịt cá tươi được thái mỏng, săn chắc, giữ được độ ngọt tự nhiên. Khi cuốn cùng bánh tráng và rau sống, chấm với muối Cheo, món ăn trở nên tươi mát, lạ miệng và hoàn toàn không tanh. Vị cá quyện với hương sả, riềng, hành tím và vị chua nhẹ từ mẻ tạo nên hương vị cuốn hút.
Bên cạnh đó, cá trắm nướng riềng mẻ là lựa chọn dành cho những ai thích vị đậm và thơm. Cá sau khi nướng trên than hồng có lớp da cháy xém nhẹ, bên trong thịt cá dai ngọt. Hương riềng dậy mùi, vị chua dịu của mẻ thấm đều vào từng thớ cá, tạo cảm giác tròn vị. Ăn kèm rau sống, chuối xanh và bánh tráng, món ăn càng trở nên hài hòa, rất hợp cho những bữa ăn quây quần sau một ngày khám phá Phong Nha.
Gợi ý địa điểm thưởng thức đặc sản cá trắm Phong Nha:
- Chày Lập Farmstay: Thôn Chày Lập, xã Phong Nha, Quảng Trị.
- Nhà hàng Sơn Đoòng: Xã Phong Nha, Quảng Trị, cách bến thuyền du lịch Phong Nha khoảng 20 mét. Không gian rộng, sức chứa 700 chỗ ngồi với bàn ghế cao cấp, các phòng ăn trang bị điều hòa và có bãi đỗ xe 10.000 mét vuông.
- Nhà hàng Vững Huế: Xã Phong Nha, Quảng Trị.
5. Môn tăm chua ngọt
Môn tăm là loại cây mọc nhiều ở những vùng đất ẩm ướt quanh Phong Nha. Từ nguyên liệu dân dã ấy, người dân địa phương đã tạo nên món môn tăm chua ngọt – một đặc sản mộc mạc nhưng rất dễ gây nhớ. Môn được sơ chế kỹ để giữ độ giòn tự nhiên, sau đó ngâm trộn cùng đường, tỏi, ớt và gừng, cho ra hương vị hài hòa, vừa miệng.
Khi thưởng thức, món ăn mang đến cảm giác giòn sần sật ngay từ miếng đầu tiên. Vị chua thanh của môn hòa cùng vị ngọt dịu của đường, cay nhẹ của ớt và mùi thơm ấm của tỏi, gừng, tạo nên một tổng thể cân bằng, không gắt, không ngấy. Môn tăm thường được dùng như món ăn kèm trong bữa cơm hoặc làm món nhâm nhi nhẹ, rất hợp sau những bữa ăn nhiều đạm.
Du khách có thể dễ dàng tìm mua môn tăm chua ngọt tại các khu chợ địa phương ở Phong Nha, như một cách mang theo hương vị bản địa giản dị về làm quà sau chuyến đi. Giá môn tăm tham khảo: Khoảng 55.000 VNĐ/hũ
6. Rau rừng Phong Nha
Rau rừng Phong Nha là những loại rau mọc tự nhiên ven rừng, dọc khe suối, được người dân hái theo mùa nên luôn tươi và giữ trọn hương vị núi rừng. Không cầu kỳ trong chế biến, rau rừng thường chỉ cần luộc chín tới, xào tỏi hoặc dùng làm món ăn kèm để tôn lên vị ngọt tự nhiên vốn có.
Mỗi loại rau rừng nơi đây đều mang một hương vị riêng của núi rừng. Rau dớn giòn sật, xanh mát, luộc chấm mắm hay xào tỏi đều thơm ngon. Rau lủi có mùi thơm thoang thoảng như thuốc bắc, vừa là món ăn vừa được xem như “vị thuốc” tốt cho sức khỏe. Ngoài ra còn có rau bò khai có hương nồng nhẹ, càng nhai càng ngọt. Rau mầm đá lại mềm non, thanh vị, rất hợp để chấm kho quẹt hoặc ăn kèm các món nướng.
Rau rừng không chỉ là món ăn, mà còn là cách người Phong Nha giữ lại nhịp sống chậm, ăn theo mùa và thuận theo tự nhiên. Khi thưởng thức một đĩa rau rừng, thực khách như cảm nhận được cả hơi thở của núi rừng Phong Nha – Kẻ Bàng trong từng vị rau dân giã.
Gợi ý địa điểm thưởng thức món đặc sản rau rừng:
- Chày Lập Farmstay: Thôn Chày Lập, xã Phong Nha, Quảng Trị
- Phong Nha Vegan: xã Phong Nha, Quảng Trị
Sau khi đã thưởng thức trọn vẹn hương vị ẩm thực Phong Nha, du khách có thể thư giãn và nghỉ dưỡng tại các địa điểm gần gũi với thiên nhiên. Chày Lập Farmstay hay Blue Diamond Retreat là hai gợi ý lý tưởng để vừa nghỉ dưỡng, vừa chậm rãi cảm nhận nhịp sống yên bình của vùng đất này. Từ những bữa ăn đậm chất địa phương, không gian xanh thoáng đãng đến các hoạt động như chèo kayak, đạp xe, ngâm chân hay xông hơi thảo mộc,… Phong Nha vì thế là một điểm đến mà du khách không thể bỏ lỡ trong chuyến đi nghỉ dưỡng, khám phá ẩm thực và thiên nhiên.
